A. Sigortanın Kapsamı
A.1 Sigortanın Konusu
Bu sigorta ile poliçede belirlenen sigortalı yerde hırsızlık veya
hırsızlığa teşebbüsün;
1.1 Kırma, delme, yıkma, devirme ve zorlamayla girilerek,
1.2 Araç, gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanma veya aşma
suretiyle girilerek,
1.3 Kaybolan, çalınan veya haksız yere elde edilen asıl anahtarla
veya anahtar uydurarak veya başka aletler veya şifre yardımıyla
kilit açma suretiyle girilerek,
1.4 Sigortalı yerlere gizlice girip saklanarak veya kapanarak,
1.5 Öldürme, yaralama, zor ve ţiddet kullanma veya tehditle,
yapılması halinde sigortalı kıymetlerde doğrudan meydana gelen maddi
kayıp ve zararlar, teminat altına alınmıştır.
Teminat poliçede belirtilmek şartıyla yukarıda sıralanan riziko
gruplarından sadece biri veya birkaçı için de verilebilir.
A.2 Sigorta Bedelinin Kapsamı
Sigortalıya ve kendisiyle birlikte sürekli oturanlara ve
çalışanlarına ait sigortalanabilir kıymetler sigorta kapsamı
içindedir.
Sigortalı yerlerde bulunan sigorta konusu kıymetler;
a. nitelikleri bakımından madde veya gruplara ayrılmış ise bu madde
ve gruplardan herhangi birinin içine giren,
b. tek bir sigorta bedelinde belirtilmiş ise bu bedele ilişkin
tanımın içine giren,
her şey poliçede ayrıca belirtilmiş olsun olmasın sonradan edinilmiş
olsa dahi sigorta teminatı kapsamı içindedir.
Hırsızlık eylemini gerçekleştirmek amacıyla sigortalı kıymetlerin
bulunduğu yerlere girilmesi veya bu yerlerin açılması esnasında
verilecek tahribat da sigorta teminatı kapsamındadır.
Sigorta sözleşmesine, teminat altına alınacak kıymetlerin muhafazası
için özel hükümler konabilir. Bu taktirde sigortacı, sözkonusu
kıymetlerin sigorta sözleşmesinde öngörülen şekillerde
saklanmadığını ispat etmedikçe tazminat ödemekten kaçınamaz.
A.3 Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek
Kıymetler,
Aşağıda sayılanlar teminat kapsamı dışındadır. Ancak, sigorta
bedellerinin poliçede ayrıca belirtilmesi kaydıyla ek sözleşme ile
teminat kapsamı içine alınabilirler:
3.1 Kürk ve ipek halı ile sanat veya antika değeri olan tablo,
kolleksiyon, heykel, biblo, resim, kitap, gravür, yazı, halı ve
benzerleri,
3.2 Model, kalıp, plan ve kroki, ihtira beratı, ticari defter ve
benzerleri,
3.3 Sigorta sözleşmesine konu olan yerler dahilinde bulunan kara,
deniz ve hava araçları ile bunların yükleri,
3.4 İşyeri ile bağlantısı olmayan vitrinlerde sergilenen mallar,
3.5 Nakit, hisse senedi, tahvil ve kıymetli kağıt ile altın, gümüş
ve sair kıymetli maden ile bunlardan mamul eşya, mücevher, değerli
taş, inci ve benzerleri,
3.6 Sigortalıya, kendisiyle birlikte oturanlara ve çalışanlarına ait
olmayıp da sigorta sözleşmesinde gösterilen yerde bulunan mallar,
3.7 Konutlarda bulunan ve sigorta bedellerinin toplam sigorta
bedelinin aşağıda belirtilen oranları aşan kısımları,
a. Sanat veya antika değeri olan tablo, kolleksiyon, heykel, biblo,
resim, kitap, gravür, yazı, halı ve benzerlerinin sigorta
bedellerinin toplam sigorta bedelinin % 5`ini aşan kısmı,
b. Altın, gümüş ve sair kıymetli maden ile bunlardan mamul eşya,
mücevher, değerli taş, inci ve benzerlerinin sigorta bedellerinin
toplam sigorta bedelinin % 5`ini aşan kısmı,
c Aksam ve teferruatları da dahil olmak üzere bilgisayar, video,
video çekicisi, telsiz, televizyon, radyo, pikap, teyp, müzik seti,
fotoğraf makinesi, film makinesi (gösterme veya çekme), dürbün ve
mikroskopların sigorta bedellerinin toplam sigorta bedelinin %
10`unu aşan kısmı,
d. Kürk ve ipek halıların sigorta bedellerinin toplam sigorta
bedelinin % 10`unu aşan kısmı.
Sigorta sözleşmesine, yukarıdaki fıkraya göre teminat altına
alınacak eşyaların muhafazası için özel hükümler konabilir. Bu
taktirde sigortacı, sözkonusu eşyaların sigorta sözleşmesinde
öngörülen şekillerde saklanmadığını ispat etmedikçe tazminat
ödemekten kaçınamaz.
A.4 Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Haller
Aşağıdaki hallerden herhangi birinin varlığını fırsat bilerek
yapılan hırsızlık, yağma ve bu suçlara teşebbüsten kaynaklanan
zararlar sigorta teminatının dışında olup ancak ek sözleşme
yapılarak teminat kapsamı içine alınabilirler:
4.1 Sigorta sözleşmesinde gösterilen yerlerin içinde aralıksız 30
günden fazla kimse bulunmaması,
4.2 Poliçede gösterilen yerlerde bulunan kıymetlerin bu yerlerden
taşınması ve bu yerlerin dışındaki adreslerde tutulması,
4.3 Grev, lokavt, kargaşalık ve bunların gerektirdiği askeri ve
inzibati hareketler,
4.4 Yangın, yıldırım, infilak, deprem, yanardağ püskürmesi, seylap,
fırtına, yer kayması,kar ağırlığı,
4.5 Sigortalının hizmetinde bulunan kimselerce yapılan hırsızlık ve
tahribat,
4.6 Kıyafet değiştirerek veya selahiyetli olmaksızın sıfat takınarak
yapılan hırsızlıklar,
4.7 Terörist eylemler ve bu eylemlerden doğan sabotajlar.
A.5 Teminat Dışında Kalan Haller
Aşağıdaki haller sigorta teminatının dışındadır:
5.1 Savaş, istila, düşman hareketleri, iç savaş, ihtilâl, ayaklanma
ve askeri hareketlerden yararlanarak yapılan hırsızlık, yağma ve bu
suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,
5.2 Herhangi bir nükleer yakıttan veya nükleer yakıtın yanması
sonucu nükleer artıklardan veya bunlara atfedilen sebeplerden
meydana gelen iyonlayıcı radyasyon veya radyo-aktif bulaşma ya da
bunların gerektirdiği askeri ve inzibati tedbirlerden yararlanılarak
yapılan, hırsızlık, yağma ve tahribat (Bu bentte geçen yanma deyimi
kendi kendini idame ettiren herhangi bir nükleer ayrışım olayını da
kapsayacaktır),
5.3 Kamu otoritesi tarafından sigortalı şeyler üzerinde yapılacak
tasarruflardan yararlanılarak yapılan hırsızlık, yağma veya bu
suçlara teşebbüsten kaynaklanan zararlar,
5.4 Sigortalıyla birlikte yaşayan veya birlikte oturan kimseler
tarafından yapılan hırsızlık ve tahribat,
5.5 Hırsızların neden olacağı yangın, infilâk ve dahili su
zararları,
5.6 Envanter açıkları.
A.6 Eksik Sigorta
Aksi kararlaştırılmadıkça, poliçede belirtilen sigorta bedeli
sigorta edilen menfaatin hasara uğradığı andaki değerinden düşük
olduğu taktirde, tazminat sigorta bedeli ile sigorta değeri
arasındaki orana göre ödenir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta sözleşmesini yukarıdaki oran
göz önüne alınmaksızın sigorta bedelini aşmayan zararın tamamının
sigortacı tarafından ödeneceği şeklinde değiştirebilir. Sigortalı
veya sigorta ettiren sözleşmeyi bu şekilde değiştirdiğini, rizikonun
gerçekleşmesinden önce, noter protestosu ile sigortacıya bildirdiği
taktirde, bildirim gününden sonra gelen günden itibaren sözleşme
hükümleri, kendiliğinden, sigortacının sigorta bedelini aşmayan
zararın tamamından sorumlu olacağı şeklinde değiştirilmiş olur.
Sigortalı prim farkını esas primin ödenmesine ilişkin hükümler
uyarınca öder.
A.7 Aşkın Sigorta
Sigorta bedeli veya sigortacının zarar dolayısıyla ödemeyi
kararlaştırdığı miktar, sigorta olunan menfaatin değerini aşarsa
sigortanın bu değeri aşan kısmı geçersizdir.
Sigorta süresi içinde haberdar olan sigortacı bu durumu sigortalıya
ihbar eder ve sigorta bedelini ve primin bu aşkın bedele ait kısmını
indirir ve fazlasını sigortalıya iade eder.
A.8 Muafiyet
Sigorta bedelinin belli bir yüzdesine kadar olan hasarların veya
hasarın belli bir yüzdesinin ve/veya miktarının sigortacı tarafından
tazmin edilmeyeceği kararlaştırılabilir.
Bu ţekilde belirlenen muafiyet oranları veya tutarları poliçede
belirtilir.
A.9 Sigortanın Başlangıcı ve Sonu
Sigorta, poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak yazılan
tarihlerde, aksi kararlaştırılmadıkça, Türkiye saati ile öğleyin
saat 12.00`de başlar ve öğleyin saat 12.00`de sona erer.
B. Hasar
ve Tazminat
B.1 Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortalı veya Sigorta
Ettirenin Yükümlülükleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde
aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdür:
1.1 Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren beş iş
günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmak,
1.2 Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde, durumu derhal yetkili
makamlara bildirmek ve çalınanlar arasında kıymetli evrak varsa
dolaşımını ve ödenmesini önlemek için ilgili yerlere derhal
baţvuruda bulunmak,
1.3 Sigortalı değilmişcesine gerekli koruma önlemlerini almak ve bu
amaçla sigortacı tarafından verilen talimata elinden geldiği kadar
uymak,
1.4 Zorunlu haller dışında, rizikonun gerçekleştiği yer veya
kıymetlerde bir değişiklik yapmamak,
1.5 Sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini
ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya
ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı, sigorta ettiren için
sağlanması mümkün gerekli bilgi ve belgeleri gecikmeksizin
sigortacıya vermek,
1.6 Zararın tahmini miktarını belirten, yazılı bir bildirimi makul
ve uygun bir süre içinde sigortacıya vermek.
1.7 Tazminat yükümlülüğü ve miktarı ile rücu haklarının saptanması
için sigortacının veya yetkili kıldığı temsilcilerinin sigortalı
kıymetlerin bulunduğu yerlerde, sigortalı kıymetlerde ve bunlarla
ilgili belgeler üzerinde yapacakları araştırma ve incelemelere izin
vermek,
1.8 Sigorta konusu ile ilgili baţka sigorta sözleşmeleri varsa
bunları sigortacıya bildirmek.
B.2 Koruma Önlemleri
Sigortalı veya sigorta ettiren, sigorta poliçesiyle temin olunan
rizikoların gerçekleşmesinde zararı önlemeye, azaltmaya ve
hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlüdür. Alınan
önlemlere ilişkin giderler, bu önlemler faydasız kalmış olsa bile,
sigortacı tarafından ödenir. Eksik sigorta varsa, sigortacı bu
giderleri sigorta bedeliyle sigorta değeri arasındaki orana göre
öder.
B.3 Zararın Tespiti
Sigortalı kıymetlerin çalınması ya da hırsızlığa teşebbüs edilmesi
sonucunda sigortalı kıymetlerde ve bulunduğu yerde meydana gelen
zararın miktarı taraflar arasında yapılacak anlaşmayla tespit
edilir.
Taraflar zarar miktarında anlaşamadıkları taktirde, zarar miktarının
tayini, hakem-bilirkişilerce aşağıdaki esaslara uyulmak suretiyle
saptanır ve sigortacıdan tazminat talep edilmesi veya sigortacının
dava edilmesi halinde zarar miktarıyla ilgili hakem-bilirkişi raporu
tazminatın saptanmasına esas teşkil eder. Şu kadar ki, tek
hakem-bilirkişi seçilmiş ise atandığı tarihten itibaren, diğer
hallerde ise üçüncü hakem bilirkişinin seçilmesinden itibaren en geç
üç ay içerisinde ve her halükarda rizikonun gerçekleştiği tarihten
itibaren altı ay içerisinde raporun tebliğ edilmemesi halinde
taraflar zarar miktarını her türlü delille ispat edebilirler.
Taraflar, uyuşmazlığın çözümü için tek hakem-bilirkişi seçiminde
anlaşamadıkları taktirde, taraflardan her biri kendi
hakem-bilirkişisini seçer ve bu hususu noter eliyle diğer tarafa
bildirir. Taraflarca seçilen hakem-bilirkişiler ilk toplantı
tarihinden itibaren yedi gün içerisinde ve incelemeye geçmeden önce,
bir üçüncü hakem-bilirkişi seçerler ve bunu bir tutanakla saptarlar.
Üçüncü hakem-bilirkişi, ancak taraflarca seçilen
hakem-bilirkişilerin anlaşamadıkları hususlarda, anlaşamadıkları
hadler içinde kalmak suretiyle, diğer hakem-bilirkişilerle birlikte
tek bir rapor halinde karar vermeye yetkilidir. Hakem-bilirkişi
raporu taraflara aynı zamanda tebliğ edilir.
Taraflardan herhangi biri, diğer tarafça yapılan tebliğden itibaren
15 gün içinde hakem-bilirkişisini seçmez, yahut taraflarca seçilen
hakem-bilirkişiler üçüncü hakem-bilirkişinin seçimi konusunda yedi
gün içinde anlaşamazlarsa, üçüncü hakem-bilirkişi taraflardan
birinin isteği üzerine hasar yerindeki ticaret davalarına bakmaya
yetkili mahkeme tarafından uzman kişiler arasından seçilir.
Hakem-bilirkişilere, uzmanlıklarının yeterli olmadığı nedeniyle
itiraz olunabilir. Hakem-bilirkişinin kimliğinin öğrenilmesinden
sonra yedi gün içerisinde kullanılmayan itiraz hakkı düşer.
Hakem-bilirkişi ölür, görevden çekilir veya reddedilir ise, yerine
aynı usule göre yenisi seçilir ve göreve kaldığı yerden devam
olunur.
Hakem-bilirkişiler, zarar miktarının saptanması konusunda gerekli
görecekleri deliller ile sigortalı şeylerin rizikonun gerçekleşmesi
sırasındaki değerini saptamaya yarayacak kayıt ve belgeleri
isteyebilir ve hasar yerinde incelemede bulunabilirler.
Hakem-bilirkiţilerin veya üçüncü hakem-bilirkiţinin, zarar miktarı
konusunda verecekleri kararlar kesindir, tarafları bağlar.
Hakem-bilirkişi kararlarına ancak tesbit edilen zarar miktarının,
gerçek durumdan önemli şekilde farklı olduğu anlaşılır ise itiraz
edilebilir ve bunların iptali, kararın tebliğ tarihinden itibaren
yedi gün içinde rizikonun gerçekleştiği yerdeki ticaret davalarına
bakmaya yetkili mahkemeden istenebilir.
Taraflar kendi seçtikleri hakem-bilirkişilerin ücret ve masraflarını
öderler. Tek hakem-bilirkişinin veya üçüncü hakem-bilirkişinin ücret
ve masrafları taraflarca yarı yarıya ödenir.
Zarar miktarının saptanması bu sözleşmede ve mevzuatta mevcut hüküm
ve şartları ve bunların ileri sürülmesini etkilemez.
B.4 Tazminatın Hesabı Sigorta tazminatının hesabında
sigortalı kıymetlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki tazmin değeri
esas tutulur. Sigorta tazmin değeri aşağıdaki şekilde hesaplanır.
Ticari emtiada, rizikonun gerçekleşmesinden bir önceki iş günü
piyasa alım fiyatı esas tutulur.
Fabrika ve imalathanelerde imal halinde bulunan maddelerde,
rizikonun gerçekleşmesinden bir iş günü önceki piyasa fiyatına göre
hammadde ve malzemenin satın alınması için ödenecek bedellere o güne
kadar yapılan imal masrafları ve genel giderlerden gereken payın
eklenmesi suretiyle hesaplanır. Ancak bu suretle saptanan tazmin
değeri, hiçbir zaman bu maddelerin mamullerinin rizikonun
gerçekleşmesinden bir iş günü önceki piyasa alım fiyatını geçemez.
Ham ve mamul maddeler, fabrika ve imalathanelerin ister içinde veya
eklentisinde, ister diğer herhangi bir yerinde bulunsun bu madde
hükümleri bakımından ticari emtiadan sayılır.
Her türlü makine ve tesisat, alet-edavat ve demirbaşlarda,
yenilerinin satın alınması için ödenecek bedel esas tutulur. Ancak
bu bedelden eskime ve aşınma ve başka sebeplerden ileri gelen kıymet
eksilmeleri düşüleceği gibi, yenilerinin randıman ve nitelik
farkları varsa bu farklar da dikkate alınır.
Her türlü ev eşyası ve kişisel eşyada, yenilerinin satın alınması
için ödenecek bedel esas tutulur. Ancak bu bedelden, eskime ve
aşınma ve başka sebeplerden ileri gelen kıymet eksilmeleri
indirilir.
Sigorta sözleşmesinin yapılması sırasında veya sigorta süresi
içinde; sigorta konusu kıymetin tazmin değeri sigorta ettiren ve
sigortacının mutabakatıyla seçtikleri bilirkişiler tarafından
saptanır ve taraflarca kabul olunursa bu değere taraflarca itiraz
olunamaz.
Mutabakatlı değer esasıyla yapılacak sözleşmeler için saptanacak
değer listesi en çok bir yıllık sigorta süresi için geçerlidir.
Bilirkişi masrafı, sözleşmeyi mutabakatlı değer esasıyla isteyen
tarafa aittir.
Ticari emtia üzerine mutabakatlı değer esasıyla sözleşme yapılamaz.
Kıymetli evrakın değeri, hırsızlık gününden bir evvelki günün borsa,
yoksa piyasa veya rayiç fiyatına göre tespit edilir.
Kıymetli evrakın iptal veya başka bir suretle yerlerine ikamesi
mümkün olduğu taktirde, tazmin edilecek bedel ikame masraflarıdır.
Paralarda, paranın nominal değeridir.
Sigortacının sorumluluğu; sigortalı şeylerin hepsi için tek bir
bedel öngörülmüş ise bu bedelle, sigortalı şeyler nitelikleri
bakımından madde veya gruplara ayrılmış ise bu madde ve gruplarla
ilgili bedellerle sınırlıdır.
B.5 Tazminatın Ödenmesi
Sigortalı kıymetler birden çok kez sigorta edilmişse, tazminat
miktarının yasa ve bu poliçe hükümlerine göre saptanmasından sonra
sigortacı payına düşen kısmı öder.
Sigortacı belirlenen tazminatı, rizikonun gerçekleştiğini belirleyen
bilgi ve belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren en geç 30 gün
içerisinde sigortalıya ödemek zorundadır.
Sigortacı parayı ve kıymetli evrakı aynen ikame suretiyle de tazmin
edebilir.
Ancak, hisse senedi ve tahvillerle diğer kıymetli evrakta ikame
masrafları sözkonusu ise, sigortalı ikame işlerini takip ederek bu
işlemin en kısa zamanda yapılmasını sağlar. Aksi taktirde doğacak
zarardan sigortalı sorumlu olacaktır.
Sigortalı veya sigorta ettiren hakkında soruşturma açılmış ise bu
soruşturmanın tamamlanmasına kadar sigortacı tazminat ödemesini
bekletebilir.
Çalınmış olan şeyler kısmen veya tamamen bulunmuş ise,sigorta
ettiren veya sigortalı durumu derhal sigortacıya bildirmekle
yükümlüdür.
Bulunma, tazminatın ödenmesinden önce olmuşsa, sigorta ettiren
bunları geri almak zorundadır.
Bulunma tazminatın ödenmesinden sonra olmuşsa, sigortalı bulunan
şeyin değerini ödeyerek ya geri alır ya da bulunan şeylerin
mülkiyetini sigortacıya devreder.
Geri alınma durumunda, bulunan şeylerde çalınma dolayısıyla bir
kıymet eksilmesi meydana gelmiş ise, sigortacı bu zararı ödemek
zorundadır.
B.6 Tazminat Hakkının Eksilmesi veya Düţmesi
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halindeki
yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu zarar miktarında
bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan bu şekilde
artan kısım indirilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesine kasden
sebebiyet verir veya zarar miktarını kasden arttırıcı eylemlerde
bulunursa, bu poliçeden doğan talep hakları düşer.
B.7 Hasar ve Tazminatın Sonuçları
Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca hukuken sigortalı yerine
geçer. Sigortalı veya sigorta ettiren, sigortacının açabileceği
davaya yararlı ve elde edilmesi mümkün belge ve bilgileri vermeye
zorunludur.
Sigorta edilmiş rizikonun gerçekleşmesi ile tam hasar meydana
geldiği taktirde sigorta teminatı sona erer. Kısmi hasar halinde,
sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren, ödenen
tazminat tutarı kadar eksilir. Sigorta bedelinin madde veya gruplara
ayrılmış olması hallerinde de aynı yöntem uygulanır.
Sigorta bedelinin eksildiği hallerde, sigorta ettirenin istediği
tarihten itibaren gün esası ile prim alınmak suretiyle sigorta
bedeli eski miktarına yükseltilebilir.
Kısmi hasarlarda, taraflar sigorta sözleşmesini feshetme hakkına
sahiptir. Taraflar fesih hakkını ancak tazminat ödenmeden önce
kullanabilir. Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin
primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir.
C. Çeţitli Hükümler
C.1 Sigorta Priminin Ödenmesi, Sigortacının Sorumluluğunun Başlaması
ve Sigorta Ettirenin Temerrüdü
Sigorta priminin tamamının, primin taksitle ödenmesi
kararlaştırılmışsa peşinatın (ilk taksit) akit yapılır yapılmaz ve
en geç poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekir. Aksi
kararlaştırılmadıkça, prim veya peşinat ödenmediği takdirde poliçe
teslim edilmiş olsa dahi sigortacının sorumluluğu başlamaz ve bu
husus poliçenin ön yüzüne yazılır. Sigorta ettiren kimse, sigorta
primini veya primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı taktirde
peşinatını, sigorta poliçesinin teslim edildiği günün bitimine kadar
ödemediği takdirde temerrüde düşer ve prim borcunu temerrüde düştüğü
tarihi takip eden 30 gün içinde de ödemediği taktirde sigorta
sözleşmesi hiç bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur. Prim
ödenmemiş olmasına rağmen poliçenin teslimi ile sigortacının
mesuliyetinin başlayacağının kararlaştırıldığı hallerde, bu bir
aylık sürenin ilk onbeş gününde sigortacının sorumluluğu devam eder.
Primin taksitle ödenmesi kararlaştırıldığı takdirde, taksitlerin
kesin ödeme zamanı, miktarı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları
poliçe üzerine yazılır veya poliçe ile birlikte yazılı olarak
sigorta ettirene bildirilir. Sigorta ettiren kimse, kesin vadeleri
poliçe üzerinde belirtilen ya da yazılı olarak kendisine bildirilmiş
olan prim taksitlerinin herhangi birini vade günü bitimine kadar
ödemediği taktirde temerrüde düşer. Sigorta ettiren, prim borcunu
temerrüde düştüğü tarihi takip eden onbeş gün içinde ödemediği
takdirde sigorta teminatı durur. Rizikonun gerçekleşmemesi kaydıyla,
teminatın durduğu süre içinde prim borcunun ödenmesi halinde teminat
durduğu yerden devam eder. Sigorta teminatının durduğu tarihten
itibaren 15 gün içerisinde prim borcunun ödenmemesi halinde, sigorta
sözleşmesi hiç bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş olur.
Poliçenin ön yüzüne yazılması kaydıyla, rizikonun gerçekleşmesiyle
henüz vadesi
gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının ödemekle yükümlü olduğu
tazminat miktarını aşmayan kısmı, muaccel hale gelir.
Bu madde uyarınca sigorta sözleşmesinin feshedilmiş sayıldığı
hallerde, sigortacının sorumluluğunun devam ettiği süreye tekabül
eden prim gün esası üzerinden hesap edilerek fazlası sigorta
ettirene iade edilir.
C.2 Sigortalı veya Sigorta Ettirenin Sözleşme Yapıldığı Sırada
Beyan Yükümlülüğü
Sigorta sözleţmesi, sigorta ettirenin teklifnamede, teklifname yoksa
poliçe ve eklerinde yazılı beyanına dayanılarak akdedilmiştir.
Sigorta ettirenin beyanı gerçeğe aykırı veya eksik olması
dolayısıyla, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır
şartlarla yapmasını gerektirecek hallerde sigortacı, durumu
öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeden cayabilir veya
sözleşmeyi yürürlükte tutarak aynı süre içinde prim farkını talep
edebilir.
Sigortalı veya sigorta ettiren, talep edilen prim farkını kabul
ettiğini sekiz gün içinde bildirmediği taktirde sözleşme feshedilmiş
olur.
Cayma veya feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin
primi, gün esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasıtlı davrandığı anlaşıldığı
taktirde sigortacı, riziko gerçekleşmiş olsa bile sözleşmeden
cayabilir, tazminatı ödemez ve prime hak kazanır.
Sigortalı veya sigorta ettirenin kasdı bulunmadığı durumlarda
rizikonun, sigortacı durumu öğrenmeden önce veya sigortacının
cayabileceği ve feshedebileceği ya da caymanın veya feshin hüküm
ifade etmesi için geçecek sürede gerçekleşmesi halinde, sigortacı
tazminatı tahakkuk ettirilen prim ile tahakkuk ettirilmesi gereken
prim arasındaki orana göre öder.
Süresinde kullanılmayan cayma veya prim farkını talep etme hakkı
düşer.
C.3 Sigorta Ettirenin Sigorta Süresi İçinde İhbar Yükümlülüğü ve
Sonuçları
Sigorta ettiren, sigortacının izni olmadan sözleşmenin yapılmasından
sonra sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerde ya da kullanış tarzında,
teklifnamede, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde belirtilene
nazaran değişiklik yaptığı taktirde, bu durumu sigortacıya sekiz gün
içinde bildirmekle yükümlüdür.
Değişiklik, sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya daha ağır
şartlarla yapmasını gerektiren hallerden ise, sigortacı sekiz gün
içinde sözleşmeyi fesheder yahut prim farkını talep etmek suretiyle
sözleşmeyi yürürlükte tutar.
Sigorta ettiren, talep edilen prim farkını kabul ettiğini sekiz gün
içinde bildirmediği taktirde sözleşme feshedilmiş olur.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi, gün
esası üzerinden hesap edilir ve fazlası geri verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih veya prim farkını talep etme hakkı
düşer.
Sigortalı kıymetlerin bulunduğu yerlerin veya kullanma şeklinin,
teklifname, teklifname yoksa poliçe ve eklerinde belirtilene nazaran
değiştirildiğini öğrenen sigortacı, sigorta sözleşmesinin yürürlükte
kalmaya devam etmesine razı olduğunu gösteren bir harekette
bulunursa fesih hakkı düşer.
Değişiklik, rizikoyu hafifletici nitelikte ve daha az prim
ödenmesini gerektirir
hallerden ise sigortacı, bu değişikliğin yapıldığı tarihten
sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre için gün esasına göre
hesap edilecek prim farkını sigorta ettirene geri verir.
Sigortacının sözleşmeyi bu değişikliklere göre yapmamasını veya daha
ağır şartlarla yapmasını gerektiren hallerde:
a. Sigortacı durumu öğrenmeden önce,
b. Sigortacının fesih ihbarında bulunabileceği süre içinde,
c. Fesih ihbarının hüküm ifade etmesi için geçecek süre içinde,
riziko gerçekleşirse, sigortacı, tazminatı tahakkuk ettirilen prim
ile tahakkuk ettirilmesi gereken prim arasındaki orana göre öder.
C.4 Birden Çok Sigorta
Sigortalanmış şeyler üzerine sigorta ettiren başka sigortacılarla
aynı rizikolara karşı ve aynı süreye rastlayan başka sigorta
sözleşmesi yapacak olursa, bunu tüm sigortacılara derhal bildirmekle
yükümlüdür.
Sigortacı durumu öğrendiği tarihten itibaren 8 gün içinde sözleşmeyi
feshedebilir. Süresinde kullanılmayan fesih hakkı düţer.
C.5 Menfaat Sahibinin veya Zilyedlik Durumunun Değişmesi
Sözleşme süresi içinde, menfaat sahibinin veya zilyedlik durumunun
değişmesi halinde (ölüm hali hariç) sigorta sözleşmesi münfesih
olur.
Ölüm halinde ise, sigorta ettiren ve sigortalının varlığını öğrenen
yeni hak sahibi durumu 15 gün içinde sigortacıya bildirmekle
yükümlüdür.
Sigortacı değişikliği, yeni hak sahibi de sigortanın mevcudiyetini
öğrendiği tarihten itibaren 8 gün içinde sözleşmeyi feshedebilir.
Feshin hüküm ifade ettiği tarihe kadar geçen sürenin primi, gün
esası üzerinden hesap edilir ve fazlası yeni hak sahibine geri
verilir.
Süresinde kullanılmayan fesih hakkı düşer.
Sigortalı kıymetlerin malikinin değişmesi anında ödenmesi gerekli
prim borçlarından, sigorta ettiren ile fesih hakkını kullanmayan
yeni hak sahibi müteselsilen sorumludur.
Sigortalı kıymetlerin şeylerin sahibinin ölümüyle, varsa ödenecek
prim borcundan kanuni varisleri sorumludur veya iade edilecek primi
alma hakkı sigortalının kanuni varislerine aittir.
C.6 Sigortalı Yerde Değişiklik
Sigortalı kıymetlerin kısmen veya tamamen yeri değiştiğinde C.3
maddesi hükümleri uygulanır.
C.7 İhbarlar
Sigortalının veya sigorta ettirenin bildirimleri sigorta şirketinin
merkezine veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acenteye, noter
eliyle veya taahhütlü mektupla yapılır.
Sigortacının bildirimleri de sigortalının veya sigorta ettirenin
poliçede gösterilen adresine veya bu adres değişmişse son bildirilen
adresine aynı surette yapılır.
Taraflara imza karşılığında elden verilen mektup, telgraf, teleks
veya faks ile yapılan bildirimler de taahhütlü mektup hükmündedir.
Sigortacı tarafından yapılan fesih ihbarı postaya veya notere
verildiği tarihten itibaren 15 gün sonra öğleyin saat 12:00`de,
sigorta ettiren tarafından yapılan fesih ihbarı ise postaya veya
notere verildiği tarihi takip eden gün öğleyin saat 12:00`de hüküm
ifade eder.
C.8 Ticari ve Mesleki Sırların Saklı Tutulması
Sigortacı ve sigortacı adına hareket edenler bu sözleşmenin
yapılması dolayısıyla sigortalıya veya sigorta ettirene ait olarak
öğreneceği ticari ve mesleki sırların saklı tutulmamasından doğacak
zararlardan sorumludurlar.
C.9 Yetkili Mahkeme
Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar nedeniyle sigortacı
aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, sigorta şirketi
merkezinin veya sigorta sözleşmesine aracılık yapan acentenin
ikametgahının bulunduğu veya rizikonun gerçekleştiği yerdeki,
sigortacı tarafından açılacak davalarda ise davalının ikametgahının
bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemeleridir.
C.10 Zamanaşımı
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün talepler iki yılda zamanaşımına
uğrar.
C.11 Özel Ţartlar
Sözleşmeye bu genel şartlara aykırı olmamak kaydıyla özel şartlar
konulabilir. |